Zużycie chrząstki w kolanie: co to oznacza i co pomaga

Końce kości w kolanie pokrywa gładka, wytrzymała warstwa zwana chrząstką stawową. Razem z płynem stawowym pozwala, by staw ślizgał się prawie bez tarcia, i pomaga rozkładać obciążenie przy każdym kroku. Chrząstka nie ma własnych naczyń krwionośnych, dlatego odnawia się bardzo powoli.

Kiedy lekarz mówi, że chrząstka jest zużyta, zwykle ma na myśli to, że ta warstwa w niektórych miejscach stała się cieńsza, bardziej szorstka lub nierówna. To jeden z głównych objawów choroby zwyrodnieniowej kolana, ale chrząstka może też ucierpieć po urazie, na przykład po problemach z łąkotką albo więzadłami.

Dlaczego chrząstka się zużywa?

• Wiek. Z latami chrząstka zatrzymuje mniej wody i staje się mniej elastyczna.
• Obciążenie. Nadwaga zwiększa nacisk na kolano przy każdym kroku.
• Dawne urazy. Uszkodzona łąkotka lub więzadło może zmienić sposób, w jaki porusza się kolano, i to, jak rozkłada się obciążenie.
• Ustawienie nóg. Szpotawe lub koślawe kolana bardziej obciążają jedną stronę stawu.
• Słabe mięśnie. Gdy mięśnie uda są słabe, sam staw przyjmuje więcej wstrząsów.
• Geny. U niektórych osób zużycie stawów zaczyna się wcześniej, a podobnie często bywa u ich rodziców.

Jak to odczuwasz

Wiele osób ze zużytą chrząstką zauważa ból przy ruszaniu po odpoczynku, sztywność rano lub po siedzeniu, skrzypienie albo trzeszczenie w kolanie, obrzęk po większym wysiłku i ból na schodach. Co ciekawe, wynik zdjęcia rentgenowskiego lub rezonansu nie zawsze odpowiada temu, jak bardzo boli kolano. Niektórzy z wyraźnym zużyciem mają niewiele dolegliwości, a inni czują więcej bólu przy mniejszych zmianach.

Samo trzeszczenie, bez bólu i obrzęku, jest częste i zwykle niegroźne.

Co pomaga na co dzień

• Bądź w ruchu. Chrząstka odżywia się płynem stawowym, a ruch pomaga, by ten płyn krążył. Spacery, jazda na rowerze i pływanie to dobry wybór. Więcej pomysłów znajdziesz w artykule o porannej sztywności kolana.
• Wzmacniaj mięśnie. Silne mięśnie uda i biodra odciążają staw.
• Pilnuj wagi. Nawet kilka kilogramów mniej czuć na schodach.
• Nie zostawaj długo w jednej pozycji. Trochę posiedź, trochę postój, trochę pochodź.
• Mądrze na schodach. Praktyczne wskazówki znajdziesz w artykule o bólu kolana na schodach.
• Noś miękką opaskę na kolano, jeśli dobrze się w niej czujesz. Łagodny ucisk i poczucie wsparcia dają wielu osobom więcej pewności podczas aktywności.

Chrząstka nie odrasta, ale dolegliwości mogą się zmniejszyć

U dorosłych chrząstka odnawia się tylko w bardzo małym stopniu. Zużycia zwykle nie da się cofnąć kremami, suplementami ani urządzeniami, cokolwiek obiecują niektóre reklamy. Dobra wiadomość jest taka, że dolegliwości nie są ostateczne: dzięki regularnym ćwiczeniom, silniejszym mięśniom i rozsądnemu obciążeniu wiele osób ma mniej bólu i lepiej się porusza. Przy większych uszkodzeniach chrząstki lekarz może wyjaśnić inne możliwości.

Kiedy do lekarza

Idź do lekarza, jeśli kolano często puchnie, blokuje się albo ucieka, lub jeśli ból budzi cię w nocy albo przeszkadza ci w codziennych czynnościach. Więcej sygnałów ostrzegawczych opisujemy w artykule o tym, kiedy ból kolana trzeba traktować poważnie.

Zużyta chrząstka nie jest powodem, by przestać się ruszać. Jest powodem, by ruszać się mądrze.

Opaska, którą naprawdę będziesz nosić

Najlepsza opaska to ta, która nie ląduje w szufladzie. Bambusowa opaska na kolano KeenTrove powstała właśnie po to:

• miękki, przewiewny bambus, wygodny także latem
• przylega mocno, ale nie wpija się pod kolanem
• nie blokuje kolana, więc poruszasz się naturalnie
• możesz ją nosić w dzień pod ubraniem i w nocy w łóżku

Z 60-dniową gwarancją zwrotu pieniędzy nic nie ryzykujesz.

Zobacz bambusową opaskę na kolano →

Uwaga: ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania lekarskiego. Jeśli masz problemy z krążeniem, cukrzycę albo niedawno przeszedłeś operację kolana, przed noszeniem ucisku skonsultuj się z lekarzem.