Po operacji kolana: sen, schody, prysznic, jazda autem i praca

Operacja za tobą i nagle nawet zwykłe rzeczy wymagają planu: położyć się do łóżka, wejść po schodach, wziąć prysznic, dotrzeć do pracy. Ten poradnik opisuje praktyczną stronę codzienności po operacji kolana, od prostej artroskopii po endoprotezę. Zalecenia twojego chirurga zawsze mają pierwszeństwo, bo zależą od tego, co zrobiono w kolanie i jak się goisz.

Przygotuj dom przed operacją

Kilka drobnych zmian bardzo ułatwia pierwsze tygodnie:

• uwolnij przejścia i usuń luźne dywaniki oraz kable, żeby kule nie mogły o nie zahaczyć,
• wybierz stabilne krzesło z podłokietnikami, które nie jest zbyt niskie, bo łatwiej z niego wstać,
• rzeczy, których używasz codziennie, połóż na wysokości pasa, żeby nie trzeba było się schylać ani sięgać wysoko,
• jeśli masz schody, na pierwsze dni pomyśl o miejscu do odpoczynku na piętrze, na którym jest toaleta,
• nakładka podwyższająca sedes, uchwyt do łazienki, taboret pod prysznic i chwytak z długą rączką to pomoce, które szpitalni terapeuci często polecają,
• ugotuj i zamroź wcześniej kilka posiłków i umów pomoc przy zakupach.

Sen

Słaby sen to jedna z najczęstszych skarg na forach pacjentów. Nocny ból, sztywne kolano i nietypowa pozycja nie dają spać wielu osobom, a u niektórych mijają tygodnie, a nawet kilka miesięcy, zanim noce znów stają się normalne. Typowym początkiem jest leżenie na plecach z wyprostowaną nogą. Wiele szpitali odradza trzymanie poduszki długo pod samym kolanem, bo kolano musi móc się w pełni prostować. Poduszka pod łydką i piętą albo między kolanami, gdy leżysz na boku, jest często wygodniejsza. Więcej pomysłów znajdziesz w artykule o pozycjach do spania przy bólu kolana.

Schody

Przed wyjściem do domu fizjoterapeuta zwykle pokazuje, jak bezpiecznie chodzić po schodach. Zasada, którą wiele osób zapamiętuje, jest prosta: w górę pierwsza idzie zdrowa noga, w dół pierwsza idzie noga operowana.

• w górę: trzymaj się poręczy, wejdź nieoperowaną nogą, potem dostaw na ten sam stopień nogę operowaną i kulę,
• w dół: postaw kulę na niższym stopniu, potem nogę operowaną, na końcu zdrową,
• idź stopień po stopniu i nie spiesz się, nawet jeśli wydaje się to wolne.

Dla wielu osób schodzenie jest trudniejsze niż wchodzenie, a normalne chodzenie po schodach, jedna noga na każdy stopień, często zajmuje od kilku tygodni do kilku miesięcy. Więcej przeczytasz w artykule o bólu kolana na schodach.

Prysznic i ubieranie się

Utrzymuj ranę i opatrunek w suchości, dopóki w szpitalu nie powiedzą inaczej. Niektóre szpitale wcześnie pozwalają na prysznic z wodoodpornym opatrunkiem lub osłoną, inne proszą, by poczekać na zdjęcie szwów lub zszywek, często po mniej więcej dziesięciu do czternastu dni. Wchodzenie do wanny i wychodzenie z niej to jeden z najtrudniejszych ruchów w pierwszych tygodniach, dlatego bezpieczniejsza jest kabina prysznicowa z łatwym wejściem, taboretem i matą antypoślizgową. Ubieraj się na siedząco i wybieraj luźne spodnie, które łatwo przechodzą przez kolano.

Jazda samochodem

Nie ma jednej daty powrotu za kierownicę. Zalecenia szpitalne zgadzają się co do warunków: siedzisz w samochodzie wygodnie, przy gwałtownym hamowaniu potrafisz mocno wcisnąć hamulec i nie bierzesz już leków przeciwbólowych, po których jest się sennym. Po prostej artroskopii to zwykle co najmniej dwa tygodnie. Po endoprotezie często około sześciu tygodni, a może to potrwać dłużej, jeśli operowano prawe kolano albo samochód ma manualną skrzynię biegów. O tym, kiedy możesz prowadzić, decyduje chirurg. Sprawdź też ubezpieczenie samochodu: niektórzy ubezpieczyciele chcą wiedzieć o operacji, a ty odpowiadasz za pełne panowanie nad pojazdem. Artykuł o bólu kolana podczas jazdy samochodem opisuje ustawienie fotela i dłuższe podróże.

Powrót do pracy

To, jak szybko wrócisz, zależy od operacji, a jeszcze bardziej od pracy. To orientacyjne ramy z ulotek szpitalnych, a nie obietnice:

Operacja	Praca przy biurku	Praca na stojąco lub fizyczna
Prosta artroskopia	często po mniej więcej jednym do dwóch tygodni	często kilka tygodni, dłużej, jeśli praca wymaga klęczenia lub głębokiego przysiadu
Endoproteza kolana	często po mniej więcej sześciu do ośmiu tygodni	często po mniej więcej trzech miesiącach, czasem dłużej

Po zszyciu łąkotki lub rekonstrukcji więzadła chirurg zwykle ustala osobny plan. Wielu osobom pomaga stopniowy powrót, na początku z krótszymi dniami lub większą ilością siedzenia, a doradzić w tym może lekarz prowadzący lub lekarz medycyny pracy.

Co zaskakuje wiele osób

Na forach pacjentów wciąż powtarzają się te same zaskoczenia:

• jak męczące są pierwsze tygodnie, nawet po krótkim wyjściu czy kilku godzinach w pracy,
• że kolano puchnie bardziej pod koniec intensywnego dnia,
• że z niskich, miękkich kanap i foteli samochodowych wstaje się trudniej, niż się spodziewano,
• że sen pozostaje zaburzony dłużej niż ból,
• że łatwo zapomnieć, co mówiono w szpitalu, dlatego warto mieć dokumenty pod ręką i zapytać ponownie.

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli

• rana robi się czerwona, gorąca albo sączy się z niej płyn,
• pojawia się gorączka,
• łydka puchnie, boli lub jest ciepła,
• ból lub obrzęk wyraźnie się nasilają zamiast słabnąć,
• nagle brakuje ci tchu albo czujesz ból w klatce piersiowej, wtedy od razu dzwoń na numer alarmowy.

Gdzie jest miejsce na opaskę na kolano

Opaska na kolano nigdy nie trafia na świeżą ranę i nigdy nie zastępuje ortezy ani pończoch uciskowych, które przepisał ci szpital. Gdy rana całkowicie się zagoi, a chirurg się zgadza, miękka opaska może dać przyjemne ciepło i poczucie wsparcia na dłuższych spacerach, na schodach albo w pierwszych dniach w pracy. Nie leczy kolana i nie przyspiesza powrotu do zdrowia. Jeśli takie wsparcie ci odpowiada, nasza bambusowa opaska na kolano jest na tyle cienka, że można ją nosić pod spodniami. Więcej przeczytasz w artykule o noszeniu opaski po operacji.

Opaska, którą naprawdę będziesz nosić

Najlepsza opaska to ta, która nie ląduje w szufladzie. Bambusowa opaska na kolano KeenTrove powstała właśnie po to:

• miękki, przewiewny bambus, wygodny także latem
• przylega mocno, ale nie wpija się pod kolanem
• nie blokuje kolana, więc poruszasz się naturalnie
• możesz ją nosić w dzień pod ubraniem i w nocy w łóżku

Z 60-dniową gwarancją zwrotu pieniędzy nic nie ryzykujesz.

Zobacz bambusową opaskę na kolano →

Uwaga: ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania lekarskiego. Jeśli masz problemy z krążeniem, cukrzycę albo niedawno przeszedłeś operację kolana, przed noszeniem ucisku skonsultuj się z lekarzem.